Wykształcenie pamięci cz. 8

Drugi rodzaj odnawiania to pamięć logiczna. Reprodukuje ona szereg pojęć na mocy logicznego związku, jaki między niemi zachodzi. Przy naukowej rozprawie nie podobna reprodukować dosłownie pojedynczych zdań i zapatrywań albo wyrażeń z tej rozprawy wyjętych, ale za to można reprodukować cały szereg myśli, ponieważ logiczny związek wywołuje ciągłe zmiany w świadomości. Pamięć logiczną można przyrównać do łańcucha, po którym chodzą parowce ciągnące statki w górę rzeki. Łańcuch jest zatopiony na dnie rzeki i podnosi się ponad powierzchnią wody w miarę, jak się parowiec posuwa naprzód. Tak też świadomość posuwa się naprzód na łańcuchu logicznego związku między pojęciami.

Te dwa rodzaje pamięci znajdują zastosowanie w nauczaniu. Na pamięci mechanicznej polega nauczanie przeważnie w pierwszych latach kształcenia, na pamięci logicznej w późniejszych, na wyższym stopniu.

Wreszcie jest jeszcze trzeci rodzaj reprodukowania, który właściwie do dydaktyki nie należy t. j. pamięć sztuczna, polegająca na mnemonice albo mnemotechnice.